AB ve İngiltere, Rusya’ya verdiği destek nedeniyle İran’a yaptırımların kapsamını genişletti

Avrupa Birliği Pazartesi günü, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına verdiği destek nedeniyle İran’a yönelik yaptırımları, insansız hava araçları ve füzelerin transferinde kullanılan gemi ve limanları da hedef alacak şekilde genişletti.

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

TÜHA Haber’in Avrupa Temsilcisi Gazeteci Tuba Nur TÜRKELİ’n (VOA)dan aktardığı haberine göre, 27 ülkeden oluşan AB, füze ve insansız hava aracı yapımında kullanılan bileşenlerin AB’den İran’a ihracatını, transferini, tedarikini veya satışını yasakladığını açıkladı. Tahran, AB’nin attığı bu adımı kınadı.

AB ayrıca yaptırım uygulanan kişi ve kuruluşların “sahip olduğu, işlettiği ya da kontrol ettiği” veya Rusya’ya insansız hava aracı, füze, ilgili teknoloji ve bileşen tedarik etmek için kullanılan limanlarla her türlü işlemi de yasakladı.

AB Dışişleri Bakanları’nın Brüksel’de biraraya geldiği sırada yapılan açıklamada, “Bu yaptırım, Emirabad ve Enzeli gibi liman ve su kanalı havuzları tesislerine erişimi ve gemilere herhangi bir hizmet sağlanmasını da kapsamaktadır” denildi.

Emirabad ve Enzeli, İran’ın Hazar Denizi kıyısındaki iki büyük limanı.

AB, deniz güvenliği gibi belirli koşullar altında ihtiyacı olan gemilere yardım sağlanabileceğini de açıklamaya ekledi.

AB ayrıca İran’ın devlet tarafından işletilen denizcilik şirketi IRISL’e, direktörü Mohammed Rıza Kiyabani’ye ve Hazar Denizi üzerinden silah taşımakla suçlanan üç Rus denizcilik firmasına karşı kısıtlayıcı tedbirler aldı.

Rus denizcilik firmaları MG Flot, VTS Broker ve Arapax’a, Ukrayna’daki Rus birliklerine ikmal yapmak üzere Hazar Denizi üzerinden insansız hava araçları parçaları dahil İran silahları taşıdıkları gerekçesiyle yaptırım uygulanacak.

Brüksel, Rusya’nın savaş çabalarına yardım etmekle suçlanan İranlı önde gelen yetkililere ve havayolu şirketleri dahil kuruluşlara daha önceden de yaptırım uygulamıştı.

Tahran ise Batı’nın Kiev’e karşı kullanılmak üzere Moskova’ya füze ya da insansız hava aracı gönderdiği yönündeki suçlamalarını reddetmişti.

Yeni yaptırımların açıklanması öncesinde İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, Pazar günü yaptığı açıklamada, AB’nin “var olmayan füze bahanesini” kullanarak denizcilik hatlarını hedef aldığını söyledi.

Arakçı, sosyal medya platformu X’te, “Böyle bir davranışın hiçbir yasal, mantıksal ya da ahlaki temeli yok. Aksine, görünüşte engellemeye çalıştığı durumu gerçekleşmeye zorlayacak” diye yazdı.

İran Dışişleri Bakanı ayrıca, “Seyrüsefer özgürlüğü deniz hukukunun temel ilkelerinden biridir. Bazıları tarafından seçici olarak uygulandığında, bu tür dar görüşlülükler genellikle bumerang gibi geri tepme eğilimindedir” dedi.

İran ekonomisi, Washington’un 2018 yılında İran ile dünya güçleri arasında imzalanan ve dönüm noktası niteliğindeki nükleer anlaşmadan tek taraflı olarak çekilmesinin ardından ABD yaptırımlarıyla sarsılıyor.

Pazartesi günü Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran’ın nasıl karşılık vereceğine karar vereceğini söyledi.

İran resmi IRNA Haber Ajansı’nın Pazartesi günü bildirdiğine göre, İran Limanlar ve Denizcilik Örgütü Genel Müdürü Ali Ekbar Sefayi yeni yaptırımları kınadı ve “Avrupa’nın suçlamalarını” “temelsiz” olarak niteleyerek reddetti.

İngiltere, Rusya’ya askeri transferler nedeniyle Iran Air ve IRISL’e yaptırım uyguluyor

İngiltere Pazartesi günü, İran’ın Rusya’ya balistik füze transferine karşılık olarak alındığını belirttiği önlemler kapsamında, İran’ın ulusal havayolu ve deniz taşımacılığı şirketlerine yaptırımlar getirdi.

İngiltere, devlete ait Iran Air ve İran İslam Cumhuriyeti Denizcilik Hatları’nın (IRISL), Ukrayna’ya karşı savaş alanında kullanılmak üzere Rusya’ya silah tedarikindeki rolleri nedeniyle varlıklarının dondurulacağını bildirdi.

İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy, “İran’ın küresel güvenliği baltalama girişimleri tehlikeli ve kabul edilemez. İran’a Rusya’nın Ukrayna’daki yasadışı savaşına verdiği desteği durdurması çağrımızı yineliyoruz” dedi.

Yaptırımlar, Iran Air’in İngiltere kalkışlı ve varışlı doğrudan ticari hava hizmetlerini daha da kısıtlayacak.

İngiltere ayrıca Rusya’ya askeri malzeme taşınmasındaki rolü nedeniyle Rus kargo gemisi PORT OLYA-3’e de yaptırım uyguladı.

EK Kaynaklar*

• Agence France-Presse
• Reuters