Brexit’te Mutlu Son: Ayrılsak da Beraberiz

TÜHA HABER / SETA Brüksel Koordinatörü Doç. Dr. Talha KÖSE, Türkiye-Britanya ilişkileri açısından Brexit sonrası bardağın dolu tarafının, boş tarafından daha fazla olduğunun söylenebileceğini, ancak aynı değerlendirmeyi AB-Türkiye ilişkileri açısından söylemenin mümkün olmadığını açıkladı.

SETA Brüksel Koordinatörü Doç. Dr. Talha KÖSE

Doç. Dr. Talha KÖSE, ‘Brexit’te Mutlu Son: Ayrılsak da Beraberiz‘ başlıklı makalesini (UHA) Uluslararası Haber Ajansı’ndan Ataner YÜCE’ye değerlendirdi.

“Brexit, yani Britanya’nın Avrupa Birliği (AB) üyeliğinden ayrılması meselesi, 2016’dan bu yana Britanya siyasetinin en öncelikli tartışma konusu haline geldi” diyen Doç. Dr. Talha KÖSE, Britanya Başbakanı David Cameron’ın 2016 yılında gündeme taşıdığı Brexit halk oylamasının, 23 Haziran 2016 tarihinde Britanya nüfusunun yarıdan biraz fazlasının (yüzde 51,89) desteği ile onaylandığını söyledi.

Doç. Dr. Talha KÖSE, Brexit’in, Britanya açısında oluşturduğu siyasi ve ekonomik belirsizliklere ve risklere rağmen, geçen zaman içinde Britanya halkının Brexit’e olan desteğinde kayda değer bir düşüş olmadığını hatırlatarak, “Aksine Başbakan Boris Johnson, Brexit’in oluşturduğu kaldıraç etkisi ile 2019 parlamento seçimlerinde büyük bir zafer kazandı. Johnson 650 sandalyeli parlamentoda 365 sandalye kazanarak önemli bir momentum ile Brexit müzakerelerine başladı”ğını belirtti.

Çok tartışmalı geçen ve koronavirüs pandemisinin gölgesinde kalan Brexit müzakerelerinin, 24 Aralık’ta anlaşma ile neticelendiğinin altını çizen Doç. Dr. Talha KÖSE, “Balıkçılık, sınırların kontrolü ve denetimi, Kuzey İrlanda’nın İrlanda ile olan sınırın durumunun ne olacağı ve üçüncü taraflarla yapılacak ticari anlaşmaların oluşturacağı belirsizlikler gibi konularda zorlu müzakereler yapıldı”ğını aktardı.

Doç. Dr. Talha KÖSE, oldukça karmaşık ve tartışmalı geçen Brexit müzakerelerinin, AB’nin geleceği açısından da hassas bir öneme sahip olduğunu ifade etti.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’nin bir yandan birliğe üye ülkelerin haklarını savunmaya çalışırken diğer yandan da birlikten ayrılmanın muhtemel muhataplar açısından daha maliyetli hale getirmeye çalışmakta olduğunu açıklayanDoç. Dr. Talha KÖSE,  “Böylece AB’den ayrılmayı cazip bir seçenek olarak gören kesimlere de bir mesaj verilmiş olacaktı” dedi.

Doç. Dr. Talha KÖSE, bütün risklere ve tartışmalara rağmen Brexit konusunda uzlaşıya varıldığını ve tarafların 31 Aralık’tan önce bir anlaşma üzerinde mutabık kaldıklarını söyledi.

Bu anlaşmanın Britanya parlamentosunda onaylanmasının ardından hayata geçeceğini hatırlatan Doç. Dr. Talha KÖSE, “Taraflar anlaşmaya varılabilmiş olmasını bir zafer olarak değerlendiriyorlar” diye kaydetti.

Doç. Dr. Talha KÖSE, “Eğer taraflar arasında 31 Aralık 2020 tarihine kadar bir anlaşmaya varılamamış olsa idi anlaşmasız Brexit seçeneği devreye girebilirdi. Bu seçenek özellikle Britanya ekonomisi açısından bir belirsizlik hatta kaos ile neticelenebilirdi. Böylesi bir yıkımın zaten kırılgan olan Avrupa piyasalarına da olumsuz yansımaları olurdu” değerlendirmesinde bulundu.

AB kanadının, Britanya’yı cezalandırmak istemesine rağmen taraflar arasındaki 680 milyar euroluk ticaret hacmini riske atmamak açısından anlaşma sağlanabildiğine dikkat çeken  Doç. Dr. Talha KÖSE, Britanya Başbakanı Boris Johnson’un anlaşmayı ülkesi için bir zafer olarak tanımladığını ve hedeflerine ulaştıklarını açıkladığının altını çizdi.

Doç. Dr. Talha KÖSE, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’nin ise Britanya ile ilişkilerinin güvenilir bir partner olarak devam edeceğini ve ortak hedefler konusunda omuz omuza çalışmaya devam edeceklerini belirttiğini açıkladı.

Ursula von der Leyen’nin, artık Brexit sayfasını kapatarak yeni bir bakış açısı ile geleceğe odaklanmanın vakti olduğunu vurguladığını hatırlatan Doç. Dr. Talha KÖSE, “Von der Leyen’in açıklamaları aslında AB kanadının anlaşmasız Brexit’in oluşturabileceği riskleri ortadan kaldırmak için tavizler verdiği anlamına gelmekteydi. Britanya tarafı özellikle balıkçılık ve serbest ticaret konularında önemli kazanımlar elde etti”ğine dikkat çekti..

“Anlaşmaya göre Britanya, AB üyesi ülkeler ile gümrük ve kota kısıtlamaları olmaksızın ticari ilişkilerine devam edebilecek” konusundaki madde üzerinde de duran Doç. Dr. Talha KÖSE, bu maddenin Britanya açısından en önemli kazanım olarak görüldüğünü açıkladı.

Doç. Dr. Talha KÖSE, Britanya tarafının üretim ve ticaret konularında AB standartları ve mevzuatına uymaya devam edeceğine vurgu yaparak,  Anlaşma ile malların ve hizmetlerin serbest dolaşımının büyük ölçüde garanti altına alınmış olsa da işgücü piyasasında benzer bir durumun söz konusu olmayacağının altını çizdi.

Britanya açısından en önemli başlıklardan birini oluşturan bu madde ile doktorluk, hemşire, dişçi, mimar, mühendis gibi meslek sahiplerinin bundan böyle iş aradıkları ülkelerde belirli kısıtlamalar ile karşılaşacaklarını dile getiren Doç. Dr. Talha KÖSE, Britanya ve AB vatandaşlarının bundan sonra 90 günden fazla sürebilecek seyahatlerinde vize almak durumunda kalacaklarını, Britanya Başbakanı Boris Johnson’un, Brexit anlaşmasını egemenliğin yeniden tesisi olarak ifade ettiğini aktardı.

SETA Brüksel Koordinatörü Doç. Dr. Talha KÖSE, Anlaşmanın ardından hem AB hem de Britanya Noel tatiline derin bir nefes alarak girdiklerini belirterek, Britanya’da çok sayıda çalışanı ve öğrencisi bulunan Romanya, Polonya, Bulgaristan ve Yunanistan gibi ülkelerin anlaşmadan olumsuz etkileneceklerinden dolayı rahatsızlık duyduklarını bildirdi.

“Bu ülkeler Britanya’dan dolaylı olarak edindikleri çalışan gelirlerinden mahrum kalacaklardır” diye konuşan Doç. Dr. Talha KÖSE, Dış politika, güvenlik ve dış ilişkiler gibi önemli konuların Brexit anlaşmasının içinde yer almadığını ve bu durumun söz konusu başlıkların göz ardı edileceği anlamına gelmediğinin altını çizdi.

Doç. Dr. Talha KÖSE, “Taraflar ilk aşamada krize neden olabilecek konularda uzlaşmaya varmışlar ve muhtemel bir kaosu önlemişlerdir ve diğer konuların daha yapıcı bir şekilde ele alınabilmesine bir çerçeve çizmişlerdir. Brexit sonrası ortaya çıkan AB-Britanya birlikteliği her iki taraf açısından da ne mutlak daha avantajlı ne de mutlak daha kötü sonuçlar ortaya koyacaktır. Her iki tarafta da Brexit’ten olumlu ve olumsuz etkilenen taraflar olacaktır” dedi.

Brexit anlaşmasının imzalanması ile AB ile Britanya arasında yeni bir ilişki biçiminin de ihdas edilmiş olacağını dile getiren Doç. Dr. Talha KÖSE, bu ilişki biçiminin özellikle Türkiye gibi birliğe tam üyelik hedefini muhafaza etmekle birlikte yakın vadede böyle bir hedefe ulaşmayı beklemeyen bir aktör açısından örnek teşkil edebileceğini açıkladı.

Doç. Dr. Talha KÖSE, Birliğe üye olduğu günden bu yana AB’nin derinleşmesi çalışmalarına karşı çıkan Britanya’nın en nihayetinde kendisi açısından yeni ve bir ilişki biçimi oluşturabildiğini ifade etti.

“AB’den ayrılmıştır, birlik üyeliğinin sağladığı bazı avantajlardan vaz geçmek karşılığında kilit konulardaki egemenliğini tahkim etmiştir” diyen Doç. Dr. Talha KÖSE, Türkiye’nin, Britanya’nın AB’den ayrılması ile birliğe tam üyelik mücadelesi içerisinde önemli bir destekçisinden mahrum kaldığını, ancak Britanya ile oluşturulabilecek, siyasi ve askeri işbirliğini derinleştirecek yeni bir ilişki türünün hem Türkiye’nin hem de Britanya’nın uzun vadeli çıkarlarına olumlu katkı sağlayacağına işaret etti.

Doç. Dr. Talha KÖSE, “Türkiye-Britanya ilişkileri açısından Brexit sonrası bardağın dolu tarafının, boş tarafından daha fazla olduğu söylenebilir. Aynı değerlendirmeyi AB-Türkiye ilişkileri açısından söylemek mümkün değildir” değerlendirmesinde bulunarak, Ortak stratejik vizyonu geliştirmekte zorlanan AB’nin, Britanya’nın birlikten ayrılması ile dış politika ve güvenlik politikaları açısından daha fazla zorlanacağını kaydetti.

HABER : Ataner YÜCE & Emekli TRT Haber Muhabiri

[TÜHA Haber Ajansı, 29 Aralık 2020]