Sosyal medyadaki Türkçe perişanlığı

Bir genelleme yaparak ana dilini doğru yazmaya özenmeyen, bunun için gerekli çabayı göstermeyen bir toplum olduğumuzu söyleyebiliriz. Bu genellemeyi; anadilini doğru yazmaya özenmeyenlerin yalnızca eğitimsiz ya da kısıtlı eğitimli insanlar olmadığı, lise ve üniversite eğitimi almış insanlarımızın çok büyük çoğunluğu da bu kategoriye dâhil olduğu için yapabiliyoruz. 

İsmail ÖZCAN

Eğitimci – Yazar

Bugün yükseköğrenim görmüş insanlarımızın pek çoğunun herhangi bir konuda yazmış olduğu üç beş cümlelik bir yazıda en az on tane dil yanlışına rastlamak mümkündür. Bunun sebebi, anadilini doğru kullanma konusundaki vurdumduymazlıktan, anadiline karşı ilgisizlik ve kayıtsızlıktan başka bir şey değildir. Hiçbir gelişmiş ülkenin belli düzeyde eğitim görmüş insanı, anadiline saygı konusunda, bizim aynı düzeyde eğitim görmüş insanımız kadar duyarsız değildir.

Kurallara uyulmuyor
Türkiye’de uzun yıllardan beri resmi ve özel birçok kurumun, kuruluşun her an göz önünde olan isimlerinde, ilan, afiş ve reklâmlarında; yine birçok kurumun, kuruluşun mensuplarına veya kamuoyuna yönelik duyurularında; vatandaşların düğün, nişan vb davetiyelerinde Türkçenin doğru kullanım kurallarına hiç uyulmadığı; bu yüzden çok göze batan yanlışlar yapıldığı görülmekte ve bilinmekteydi. Bu alanda hiçbir düzelme yaşanmaz, hatta yanlışlar artarken buna bir de son yıllarda çığ gibi büyüyen sosyal medya yazışmalarındaki dil perişanlığı eklendi. İnternet aboneliği popüler olmaya başladığından beri sosyal medya platformlarında bilişim ve iletişim amaçlı yazışmalar, çeşitli nedenlerle yapılan yorumlar ve polemikler her türlü tahminleri aştı.

Bu yazışmaların ortak paydası ise dilin özensiz, gelişigüzel kullanılması; çok sayıda anlatım, yazım ve noktalama yanlışlığı yapılmasıdır. Bu yanlışlar içinde bağlaç olan ve mutlaka ayrı yazılması gereken “de”lerin, “ki”lerin ve soru eki olan “mi”lerin bitişik yazılması facia boyutlarındadır.

Anadilden kopukluk  
İnsanların yazmaya özenmesi eleştirilecek değil, övülecek bir çabadır. Çünkü Çetin Altan’ın uzun yazarlık yıllarında sık sık vurguladığı gibi Türk insanına en zor gelen şeylerden biri herhangi bir konuda yarım sayfalık bir yazı yazmaktır. Bunun zorunlu sonucu da yine Çetin Altan’ın saptamasıyla Türk insanının anadilinin yazı boyutundan kopuk olmasıdır. Sosyal medya yazışmaları sayesinde bu olumsuzluklar bir şekilde aşılıyor. Sorun yazmada değil, yazmanın kuralsız, rastgele bir eylem sanılmasındadır.

İnsanımızın özellikle yazan insanımızın en büyük eksiği, anadilinde yazılmış olan örnek metinleri ve Türkçenin klasiği olarak kabul edilen kitapları okumamış olması; bir sözlüğe, bir yazım kılavuzuna başvurma alışkanlığı bulunmamasıdır. Bu, çok yaygın ve çok büyük bir eksikliktir. Bu sadece sırdan insanlarımız için değil, yüksek lisanslı, akademik dereceli, bürokraside statü sahibi, adı sanı bilinen vatandaşlarımız için de geçerlidir.

Rıfat Ilgaz’ın gözlemi
Türk mizahının unutulmaz yazarlarından Rıfat Ilgaz, vefatından kısa bir süre önce katıldığı bir televizyon programında şöyle bir açıklamada bulunmuştu:
“Anadolu’nun birçok yerinde köy kahvelerinde çok hoşunuza giden fıkralar, hikâyeler anlatan köylülerle karşılaşırsınız. Onlara, ‘Yahu şu anlattığın fıkrayı ya da hikâyeyi yaz da bana ver’ derseniz, apışıp kalırlar. Çünkü anlattıkları o güzelim fıkra ve hikâyelerin yazıya nasıl döküleceğini bilmezler.”

Rıfat Ilgaz’ın bu gözlemi, yazma eyleminin öyle sanıldığı kadar kolay olmadığının, özel bir ilginin, emeğin ve birikimin sonucu olduğunun bir kanıtıdır.

Sosyal medya yazarı vatandaşlarımızın yazmayı önemsedikleri kadar doğru yazmayı da önemsemeleri, bu konuda da biraz emek harcamaları dilimize saygının bir gereğidir.

İsmail ÖZCAN

İsmail ÖZCAN

İsmail Özcan: Eğitimci/Yazar İsmail Özcan, Kastamonu’da doğdu. 1970 yılında İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu ve öğretmen olarak göreve başladı. İstanbul’un resmi ve özel ortaöğretim kurumlarında 41 yıl fiilen öğretmenlik yaptıktan sonra emekli oldu. İsmail Özcan’ın din, dil ve edebiyatla ilgili 15’ten fazla yayımlanmış kitabı bulunmaktadır. 19852000 yılları arasında 8 yıl Milliyet’e, 5 yıl Posta’ya, 3 yıl da Sabah’a Ramazan yazıları yazdı. 1991’de Milliyet’e 400 sayfalık bir İslam Ansiklopedisi, Sabah ve Günaydın gazetelerine de bir düzine kitap ilaveleri hazırladı. Şimdilerde çeşitli ulusal gazetelere ara ara yazılar yazmakta ve kitap çalışmalarına devam etmektedir. İsmail ÖZCAN, Yazar, Öğretmen,, Araştırmacı-Yazar, Eğitimci, Yazar,. Bildiği Diller, Mezhebi. Arabça, Farsça,, İtikadı: ... İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsünü (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi) bitirerek (1970) öğretmenliğe başladı. Yirmi beş yıl çeşitli ortaöğretim kurumlarında öğretmenlik yaptıktan sonra emekliye ayrıldı.

Bunları da sevebilirsiniz

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close